เกี่ยวกับเรา

โครงการพัฒนาแพลตฟอร์มเพื่อเข้าสู่มหาวิทยาลัยดิจิทัล

        นับแต่มียุทธศาสตร์ชาติ ระยะ 20 ปี หรือ ‘ยุทธศาสตร์ชาติ พ.ศ. 2561-2580’ อันเป็นยุทธศาสตร์ชาติระยะยาวฉบับแรกของประเทศไทย ทำหน้าที่เป็นกรอบชี้นำทิศทางการพัฒนาประเทศทุกมิติในระยะเวลา 20 ปีข้างหน้า ซึ่งกำหนดวิสัยทัศน์ และเป้าหมายการพัฒนา โดยยึดคติพจน์ของประเทศ ‘มั่นคง มั่งคั่ง ยั่งยืน’

 

           กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม ได้กำหนดแผนด้านการอุดมศึกษาเพื่อผลิตและพัฒนากำลังคนของประเทศ พ.ศ. 2564-2570 ว่าด้วยเรื่องนโยบายการพลิกโฉมการศึกษาด้วยระบบดิจิทัล (Digitalization for Educational and Learning Reform) อันประกอบด้วยประเด็นปฏิรูป 3 ประเด็น ได้แก่

       1) การปฏิรูปการเรียนรู้ด้วยดิจิทัลผ่านแพลตฟอร์มการเรียนรู้ด้วยดิจิทัลแห่งชาติ (Digital Learning Reform : National Digital Learning Platform (NDLP))

           2) ระบบข้อมูลสารสนเทศเพื่อการศึกษา (big data for education) และ

        3) การพัฒนาความเป็นพลเมืองดิจิทัล (digital citizenship) ในด้านความฉลาดรู้ดิจิทัล (digital literacy) ความฉลาดรู้สารสนเทศ (information literacy) ความฉลาดรู้สื่อ (media literacy) เพื่อการรู้วิธีการเรียนรู้ (learning how to learn) ในการเรียนรู้ตลอดชีวิตตลอดจนการมีพฤติกรรมที่สะท้อนการรู้กติกามารยาทและจริยธรรมเกี่ยวกับการใช้สื่อและการสื่อสารบนอินเทอร์เน็ต (สำนักงานปลัดกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม. แผนด้านการอุดมศึกษาเพื่อผลิตและพัฒนากำลังคนของประเทศ พ.ศ. 2564-2570, 2563)

 

           สถาบันคลังสมองของชาติ มีภารกิจเพื่อตอบสนองต่อความต้องการของภาครัฐและสังคมในการแก้ปัญหาและแสวงหาความริเริ่มเชิงนโยบายใหม่ ๆ ที่มีผลกระทบต่อการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมของประเทศทั้งในระยะสั้นและระยะยาว ด้วยกระบวนการทางวิชาการ บนฐานของข้อมูลและการวิเคราะห์วิจัย ผ่านการประสานกับเครือข่ายนักวิชาการจากอุดมศึกษา โดยในปี 2563 ได้มีการสนับสนุนเตรียมความพร้อมสู่การเป็นมหาวิทยาลัยดิจิทัล (Digital Transformation Health Check for University Preparedness) โดยมีเป้าหมายเพื่อสำรวจความพร้อมของสถาบันอุดมศึกษาในการก้าวเข้าสู่มหาวิทยาลัยดิจิทัลใน 5 มิติ ได้แก่ ทิศทางและการพัฒนาองค์กร ความพร้อมด้านพันธกิจ/ธุรกิจ ความพร้อมด้านระบบงานประยุกต์ ความพร้อมด้านข้อมูล และความพร้อมด้านเทคโนโลยี โดยได้อ้างอิงจากการสร้างสถาปัตยกรรมองค์กรดิจิทัล TOGAF Framework และประยุกต์ใช้ในหน่วยงานภาครัฐของไทยให้นำไปสู่การเป็นรัฐบาลดิจิทัลมาแล้วหลายหน่วยงาน ซึ่งในโครงการนี้ได้นำเครื่องมือดังกล่าวมาประยุกต์ใช้ในชื่อเครื่องมือ Digital maturity model: DMM ในการสำรวจความพร้อมของมหาวิทยาลัยในการเป็นมหาวิทยาลัยดิจิทัลที่ได้แบ่งกลุ่มมหาวิทยาลัยออกเป็น 4 กลุ่ม ได้แก่ ระดับที่ 1 Traditional University  ระดับที่ 2 E-University ระดับ 3 Connected University และระดับที่ 4 Smart University

 

             จากผลการดำเนินโครงการเตรียมความพร้อมสู่การเป็นมหาวิทยาลัยดิจิทัลนี้เอง พบว่า มหาวิทยาลัยแต่ละแห่งมีความพร้อมในการก้าวสู่ความเป็นมหาวิทยาลัยดิจิทัลไม่เท่ากัน โดยมหาวิทยาลัยของรัฐ/ในกำกับของรัฐส่วนใหญ่มีความพร้อมในมิติของวิสัยทัศน์ ส่วนมหาวิทยาลัยเอกชนมีความพร้อมในส่วนของการพัฒนาพันธกิจของมหาวิทยาลัย มหาวิทยาลัยราชภัฏมีความพร้อมในส่วนกลยุทธ์การทำงาน ส่วนมหาวิทยาลัยราชมงคลมีความพร้อมด้านต่าง ๆ อยู่ในระดับ 1 คือ Traditional University และโดยภาพรวมของทุกกลุ่มมหาวิทยาลัยนั้น ยังมีค่าเฉลี่ยอยู่ที่ระดับในระดับที่มากที่สุด คือ ระดับที่ 2  คือ E-University ซึ่งเป็นขั้นที่เริ่มมีการนำเทคโนโลยีมาใช้ หากยังอยู่ห่างจากระดับเป้าหมายที่วางไว้ใน ระดับที่ 4 คือ Smart University หรือ Digital University อย่างไรก็ตามการดำเนินโครงการในครั้งนี้ได้แสดงให้เห็นว่าเครื่องมือที่ใช้ในการสำรวจมีประสิทธิภาพและสามารถนำใช้กับกลุ่มเป้าหมายที่ใหญ่ขึ้น ซึ่งจะทำให้เห็นความพร้อมของมหาวิทยาลัยในการก้าวเข้าสู่การเป็นมหาวิทยาลัยดิจิทัลที่แท้จริง งานนี้จึงเป็นเหมือนบันไดขั้นแรกที่ทำให้ทราบสถานะของมหาวิทยาลัยไทยในการก้าวสู่การเป็นมหาวิทยาลัดิจิทัล เป็นจุดเริ่มต้นของการดำเนินการตามแผนด้านการอุดมศึกษาเพื่อผลิตและพัฒนากำลังคนของประเทศ พ.ศ. 2564-2570 ว่าด้วยเรื่องนโยบายการพลิกโฉมการศึกษาด้วยระบบดิจิทัล กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม ทว่าการขับเคลื่อนมหาวิทยาลัยดิจิทัลให้สำเร็จได้ ต้องได้รับการสนับสนุนจากหลายปัจจัย ด้วยเหตุนี้ จึงจำเป็นที่ต้องพัฒนาแพลตฟอร์ม เพื่อเป็นกลไกขับเคลื่อนและสนับสนุนการก้าวเข้าสู่ความเป็นมหาวิทยาลัยดิจิทัล โดยสถาบันคลังสมองของชาติมีความพร้อมในการสร้างกระบวนการเรียนรู้และเติมเต็มศักยภาพให้กับมหาวิทยาลัยแต่ละแห่งเพื่อให้เกิดการบรรลุเป้าหมายของแผนงานต่อไป

 

           ทั้งนี้ แพลตฟอร์มที่พัฒนาขึ้น ยังแวดล้อมด้วยกรอบการทำงานที่หลากหลาย ตั้งแต่การพัฒนาเครื่องมือในการเก็บข้อมูลการวัดสถานะความพร้อมในการเป็นมหาวิทยาลัยดิจิทัลของสถาบันอุดมศึกษาในรูปแบบของเว็บ แอปพลิเคชัน การเก็บรวบรวมฐานข้อมูลจากเว็บ แอปพลิเคชัน เพื่อใช้ในการวิเคราะห์และจัดทำรายงานเสนอผู้เกี่ยวข้อง การถอดบทเรียนมหาวิทยาลัยต้นแบบที่มีความพร้อมในการก้าวสู่มหาวิทยาลัยดิจิทัลเพื่อจัดทำข้อมูล Benchmark สำหรับการก้าวเข้าสู่มหาวิทยาลัยดิจิทัล การพัฒนาเครื่องมือเก็บข้อมูลด้วยเทคโนโลยีร่วมสมัยพร้อมการวิเคราะห์สถานการณ์เกี่ยวกับมหาวิทยาลัยดิจิทัลตลอดทั้งปี การจัดเวทีสาธารณะ การวิเคราะห์และประมวลผลข้อมูลให้กับสถาบันคลังสมองเพื่อใช้สำหรับเสนอภาคนโนบายด้านการศึกษา การจัดอบรมเชิงปฏิบัติการให้กับมหาวิทยาลัยกลุ่มเป้าหมาย ตลอดจนถึงการผลิตสื่อเพื่อสารสื่อสาร ซึ่งทั้งหมดนี้ เป็นการพัฒนาขึ้นเพื่อสนับสนุนมหาวิทยาลัยให้สามารถดำเนินการไปสู่เป้าหมาย และก้าวเข้าสู่ความเป็นมหาวิทยาลัยดิจิทัลที่มั่นคง ยั่งยืน และสามารถขับเคลื่อนพันธกิจมหาวิทยาลัย ทั้งในส่วนของวิสัยทัศน์ พันธกิจของมหาวิทยาลัย และมีธรรมาภิบาลที่สอดคล้องกัน และสามารถปรับตัวได้ตามบริบทของศตวรรษที่ 21 ได้อย่างเต็มรูปแบบพัมนา